Chùa Keo (Thần Quang Tự) – Bảo tàng nghệ thuật đầu thế kỷ XVII

Chùa Keo (tên chữ: Thần Quang Tự) nằm ở xã Duy Nhất, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình. Đây là một trong những ngôi chùa cổ ở Việt Nam được bảo tồn gần như còn nguyên vẹn kiến trúc 400 năm tuổi.

Nguồn gốc ngôi chùa keo

Tục truyền rằng, xa xưa chùa do Thiền sư Dương Không Lộ xây dựng ở ven sông Hồng từ năm 1061 dưới thời Lý Thánh Tông, tại hương Giao Thủy, phủ Hà Thanh. Ban đầu, chùa có tên là Nghiêm Quang Tự, mãi đến năm 1167 mới đổi thành Thần Quang Tự. Vì Giao Thủy có tên Nôm là Keo, nên tụ gọi ngôi chùa này là chùa Keo.

Kiến trúc ngôi chùa

Trên bia đá chùa Keo còn ghi lại diện tích toàn khu kiến trúc chùa rộng khoảng 58.000 m2. Toàn bộ kiến trúc chùa gồm 17 công trình: 128 gian xây dựng theo kiểu Nội công ngoại quốc. Qua Tam quan, đi tiếp vào chùa, gặp ờ hai bên 24 gian hành lang là nơi khách hành hương lễ chùa, lễ Phật và lễ Thánh.

Đi đến chùa thờ Phật ở đây có tượng Thích Ca nhập Niết Bàn, tượng Bồ Tát Quan Thế Âm Chuẩn Đề đặt giữa tượng Văn Thù BỒ Tát và Phổ Hiền Bổ Tát. Toàn bộ khu thờ Phật của Chùa Keo đặt gần 100 pho tượng. Sau khu thờ Phật là khu thờ Thánh.

Đáng kể nhất là kiến trúc tòa gác chuông chùa Keo. Gác chuông chùa Keo cao 11,04m, có 3 tầng mái. Bộ khung gác chuông làm bằng gỗ. Gác chuông được dựng trên một nền gạch xây vuông vắn. Ở tầng một có treo một khánh đá cao 1,20m. Tầng hai có quả chuông đồng lớn đúc năm 1686 cao 1,30m và Hai quả chuông nhỏ treo ở tầng ba được đúc năm 1796.

Đến thăm chùa, ta có thể nhìn thấy những đồ dùng của Thiền sư Không Lộ như bộ tràng hạt bằng ngà, một bình vôi to và ba vỏ ốc lóng lánh dát vàng .

Trải qua gần 400 năm chùa Keo vẫn giữ nguyên bản sắc của mình. Gác chuông với bộ mái kết cấu gần 100 đàn đầu voi. Bộ cánh cửa chạm rồng. Chùa còn bảo tồn được hàng trăm tượng Pháp và đồ tế thời Lê. Chùa Keo là một bảo tàng nghệ thuật đầu thế kỷ XVII, với nhiều kiệt tác đặc sắc.