Những trăn trở phía sau những chiếc chuông tại chùa Đà Quận

Chùa Đà Quận là ngôi chùa được xây dựng cách đây gần 3 thế kỷ nhằm mục đích thờ Phật bà Quan Âm, chùa mang tên Đà Quốc công Mạc Ngọc Liễn, một danh tướng thời Mạc.

Chùa Đà Quận tên chữ là Viên Minh tự, nay thuộc huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng. Dù đến nay chùa đã cũ đi rất nhiều, tuy nhiên trong khu đất nền của chùa còn có hai quán nhỏ rêu phong, bên trong treo hai quả chuông lớn.

Về văn tự hay đến cả tên chuông tại ngôi chùa nổi tiếng này đều không có trên thân hai chuông. Đặc điểm này khá khác lạ bởi hầu hết các chuông cổ được tìm thấy ở nước ta đều được đúc đại tự chữ nổi. Theo như kết quả của một cuộc điền dã chỉ diễn ra trong vỏn vẹn 2 ngày tại Đà Quận thì những người có trách nhiệm cho rằn thoạt nhìn mặt chuông không thấy Minh văn, nhưng quan sát thật kỹ sẽ thấy ở mặt quả chuông nhỏ có khắc chữ vuông ở tất cả các ô. Cụ thể là những ô thuộc nửa trên đã mờ gần như không còn chữ nào đọc được, những ô thuộc nửa dưới nhìn có vẻ rõ hơn. Ngoài ra còn có khắc phần đầu của bài văn đã đọc được hầu hết các chữ Hán.

chua Dan Quan Cao Bang 2

Phiên âm Hán Việt của phần văn tự còn sót lại được tạm dịch như sau: “Văn khắc chuông chùa Viên Minh. Lời tán rằng:

Trời mở Việt Nam, đất lập Cao Bằng

Ở giữa bản Phủ, vững đất thành vua

Thạch Châu kiên cố, Đà Quận đất thiêng

Non xanh nước biếc, sông Mãng uốn quanh

Cổ danh thắng tích, chùa gọi Viên Minh…”

Giọng văn của tác giả đầy lòng tự hào về mảnh đất Cao Bằng của nước Việt Nam. Ngoài ra tác giả còn mô tả chi tiết thêm về cảnh sắc thanh tịnh, nào là chùa Viên Minh, nào là đèn thần, rồi đến cung điện lầu cao gác đẹp, nơi ấy có chuông chùa hàng ngày ngân lên vang rộng cả một khoảng trời rộng lớn.

Rõ ràng người viết cũng đã có đề cao nhà Mạc khi đã có thể hội tụ được nhân tài. Nhìn chung, rất có khả năng cặp chuông chùa nổi tiếng miền Bắc được đúc khi nhà Mạc đang chiếm đóng Cao Bằng và đóng đô ngay tại đây.

Cần nhớ lại rằng chuông từ thời nhà Mạc đến thời điểm hiện tại còn rất hiếm, kể cả những áng văn hay của nhà Mạc cũng chẳng còn lưu trữ được bao nhiêu. Và ngay cả những nhìn nhận về nhà Mạc còn nhiều luồn ý kiến trái chiều chưa thể thống nhất được. Dù lịch sử có bí hiểm đến đâu đi nữa thì không thể phủ nhận rằng hai quả chuông với bài Minh trên là những tài liệu vô giá đối với kho tàng lịch sử và văn hóa Việt Nam.

>>> Có thể bạn quan tâm: Chùa Đà Quận Cao Bằng nổi tiếng với hai chiếc chuông gần 400 tuổi

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *