Vẻ Đẹp Hút Hồn Của Chùa Thanh Sơn Và Động Hương Đài

Chùa Thanh Sơn – Động Hương Đài là quần thể di tích lịch sử Chùa Hương và được xây dựng và hình thành vào những năm Canh Thân(18560)

Và được các nhà phong thủy cho là tựa mình trên thế Đất Phượng hoàng ẩn thủy (chim Phượng Hoàng uống nước) nhìn ra vùng có nhiều gò đất mà thuyết phong thủy gọi là kiểu đất “tam đăng chiếu nhất thư” (ba ngọn đèn chiếu vào một cuốn sách)…

Ngôi chùa Thanh Sơn được nằm dọc con nước từ Thanh Luong chay ra, cạnh là một động sâu vào lòng núi các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra ở động này có nhiều hiện vật thời cổ và ước tính có tuổi thọ niên đại hàng van năm về trước. Trong động có rất nhiều nhũ đá đẹp.
Có lòng tin vào phong thủy nên dân làng nơi đây (dân làng Hội Xá) đã mời trụ trì chùa Thiên Trù ra yên vị và đặt nên tam bảo để cho đúng vị th phượng hoàng uống nước

Nhưng thực chất vào hoàn cảnh lúc bấy giờ trụ trì chùa Thiên Trù chỉ vua cảnh tham thiền, nên chùa Thanh Sơn ít người qua lại dần. Cũng trong năm 1860 dân làng Hội Xá bắc được cây cầu hội qua suối Yến (cầu lấy tên địa danh nổi tiếng của làng). Chùa Thanh Sơn chính thức có người trụ trì từ năm 1930. Nhân dân trong làng Hội Xá được sự cúng dường lớn của hộ gia đình cụ Nguyễn Thị Ngữ, quê huyện Quế Võ tỉnh Bắc Ninh, mời được sư thầy Đàm Thuyết về trụ trì Chùa Thanh Sơn và trong năm này Sư thầy Đàm thuyết cùng dân làng Hội Xá mở ra động Hương Đài làm nơi thờ phượn phật pháp.

“Chùa Thanh Sơn — Động Hương Đài
Sớm chiều chuông mõ khoan thai nhịp nhàng”.
(Thanh Lâm)

Sư Thày Đàm Thuyết viên tịch, cảnh chùa trở nên vắng vẻ, tiêu điều hơn. Năm Bính Ngọ (1966) sư thầy Đàm Trâm về trụ trì chùa. Sau đó là sư thầy Đàm Nhu và hiện nay là sư thầy Đàm Tịnh cùng với dân làng Hội Xá và phật tử thập phương, dần xây dựng Chùa Thanh Sơn – Động Hương Đài thành một thắng cảnh đẹp trong khu danh thắng chùa Hương.