Chùa Cả – (Chùa Hoa Yên – Yên Tử, Quảng Ninh)

Chùa Hoa Yên còn có tên là chùa Vân Yên, dân gian thường gọi với nhiều cái tên khác như: chùa Cả, chùa Chính hay chùa Yên Tử. Chùa Hoa Yên là ngôi chùa lớn, to và đẹp nhất trong khu di tích lịch sử danh thắng Yên Tử. Nơi đây chứng kiến đức vua Trần Nhân Tông sau khi dứt bỏ hồng trần hồi tâm về nơi Phật pháp. Chùa Hoa Yên tọa lạc trên núi Yên Tử do Thiền sư Hiện Quang khai mở.

Lịch sử chùa Yên Tử (chùa Hoa Yên)

Thuở hồng hoang, chùa Hoa Yên chỉ là một Am thất nhỏ có tên là Vân Yên với hàm ý: quanh năm mây trôi bao phủ phủ, trắng nhẹ như mây khói trên núi.

Đến năm 1317, chùa Hoa Yên được xây dựng nguy nga, tạo thành một quần thể kiến trúc chùa rộng lớn. Khi vua Lê Thánh Tông (1442-1497) về đây viếng cảnh chùa, thấy cảnh sắc muôn hoa đua nở, nhà Vua đã đổi tên thành chùa Hoa Yên.

Đến thời Nguyễn, doa chiến tranh chùa bị hoả hoạn chỉ còn lại phế tích. Cuối năm 2002, Hoa Yên được phép xây dựng lại trên nền chùa thời Trần. Ngoài ra tòa Tam bảo là Lầu hương bằng đồng do các ông Lê Văn Kiểm, Hoàng Quang Thuận, Sở du lịch tỉnh Quảng Ninh và Công ty than Nam Mẫu tỉnh Quảng Ninh tiến cúng.

Cảnh quan & Kiến trúc chùa Hoa Yên

Hình dáng kiến trúc chùa là sự kết hợp của kiến trúc chùa thời Lý, Trần. Chùa có kết cấu hình chữ “Công”, làm bằng gỗ lim, mái lợp ngói mũi hài kép, riềm bò nóc trang trí hình hoa thị.

Không gian kiến trúc hài hoà với cảnh sắc thiên nhiên tươi tốt. Phía trước chùa là ba cây Đại cổ kính trên 700 năm tuổi, thân cây gồ ghề, rêu phong, cành lá xum xuê. Ở bên phải, là hai cây Sung cổ có những chùm quả xanh, đỏ đan xen chi chít thân cành.

Hiện nay, chùa Hoa Yên có 39 pho tượng trong đó có một pho tượng Quan Âm Nam Hải cuối thế kỷ XIX. Có một số hiện vật tiêu biểu có niên đại thời Trần, Lê như Bia đá Hậu Phật dựng vào thời Lê niên hiệu Bảo Thái năm thứ (1723) và hai con Sấu đá thời Trần đặt trước Bia hậu Phật tại sân trước bên trái chùa Hoa Yên.

Xét về mặt tâm linh, chùa Hoa Yên là nơi giao hội trời đất, hai bên tả hữu vươn ra như hai tay ngai (tả long thanh, hữu bạch hổ) theo luật phong thủy, đây là vị trí đất quý hiếm.

Chùa Hoa Yên cộng với toàn bộ hệ thống chùa Yên Tử nằm hài hòa giữa thiên nhiên hùng vĩ. Với những giá trị đặc biệt của mình, chùa Hoa Yên là một bộ phận không thể thiếu của quần thể kiến trúc văn hóa tâm linh Yên Tử